RasingRasing

Door aemotion

Hoe een kalf een latei werd

Deurkalf in begintoestand

1

Hierboven een stuk eikenhout. Het ziet er zeer oud uit en dat is het ook, te oordelen naar het snijwerk hebben deskundigen het gedateerd op een stuk hout uit ongeveer eind 16-de en begin 17-de eeuw, 400 jaar oud dus. Bovendien is duidelijk te zien dat het niet zo maar een stuk hout is. Het is dik, het snijwerk is duidelijk erg zorgvuldig gemaakt. Te mooi dus om in de open haard te gooien.
De vroegste afbeelding vind je terug in het boek Geïllustreerde beschrijvingen van de monumenten van geschiedenis en kunst, het Betuweboek, beschikbaar in onze bibliotheek, met deze foto uit 1880.

Foto uit 1880 van deurkalf in pand hoek Markt-Grote Kerkstraat

2

Het heet een Kalf, in dit geval een deurkalf. Een kalf is een stevige balk die de scheiding vormt tussen de bovenkant van een deur en het raam dat boven die deur is gemaakt. Het meervoud van dit kalf is kalven en niet kalveren, dit kalf is dus geen rund.

In het midden van dit kalf heeft vermoedelijk een wapenschild gezeten. Zo’n kalf, rijk versierd met snijwerk, is gemaakt om indruk te maken en dan zorgt het wapenschild ervoor dat je weet van wie het is. Maar als er een wapenschild op heeft gestaan is dat weggehakt in de Franse tijd. Onder het motto Vrijheid, gelijkheid en broederschapwerden wapenschilden toen als ongepast beschouwd. Wie deze balk ooit heeft laten maken weten we niet.

Wel weten we van wie het pand is geweest in de 19-de eeuw. Dat was de familie Weizenbeek die er een slagerij annex worstmakerij in dreef. Ze woonden ernaast, Markt 42. Daarna zat er een azijnmakerij van Vulto in het pand, en omstreeks 1912 / 1913 is het gesloopt om plaats te maken voor het huidige pand met aanvankelijk een apotheek. Het kalf werd gebruikt voor de bovenkant van een nieuw deurkozijn, het werd dus een latei. Jaren later zit het er nog steeds, boven de toegangsdeur naar de achterkant van de huidige kaas- en notenwinkel.

Foto van de sloop van het deurkalf uit 1912-1913

3

Tot vlak voor de restauratie, het kalf is een latei geworden en al sterk verrot

4

Het pand is nu eigendom van de gebroeders Zondag van Zondag Ontwikkeling B.V. uit Tiel. Samen met Wout Rasing, van Rasing Bouwbedrijf besloten ze het kalf te restaureren. Om dat netjes te doen waren er natuurlijk ook heel wat metselwerkzaamheden nodig en die zijn uitgevoerd door Ton Streef van Rasing Bouwbedrijf B.V.

Het wordt mooier en beter met Ton Streef

nieuws-2

De gaten in het hout moesten worden opgevuld met eikenhout. Dat is uiteraard een precies werkje. Zoveel mogelijk van het oude hout behouden, de nieuwe stukken hout precies pas erin zetten en daarna het houtsnijwerk zo maken dat het spiegelbeeldig gelijk is.

Gerestaureerd, het nieuwe hout is lichter dan het oude, maar nog niet geschilderd

5

Ben Jagers is wat je een precisietimmerman zou kunnen noemen. Hij heeft stukken nieuw eiken ingepast zodat er geen rotte delen meer in het hout zaten. Je kunt duidelijk zien waar het lichte nieuwe hout overgaat in het donkere oude hout. Gaat u thuis maar eens oefenen met een rot stukje hout, dan kijkt u met veel bewondering naar de foto hierboven. En daarna natuurlijk het houtsnijwerk aanpassen. Vakwerk.

Dan is het uiteraard nog niet af. Architect Henk van der Wielen ontwierp de bijpassende deurstijlen En dan, geschilderd door de SchildersCool uit Geldermalsen en ingemetseld krijg je dit geweldige resultaat:

6

Ook de onderkant is prachtig

7

Pikant. Als wapen van de eigenaar een vage Z middenin.

Klik hier voor het volledig artikel.

aemotion
About aemotion
Hoe een kalf een latei werd